Jak czytać oznaczenia łożysk tocznych
Updated: 2026-09-29
In short
Oznaczenie łożyska składa się z przedrostka (np. materiał), symbolu podstawowego (rodzaj, seria wymiarowa, średnica otworu) i przyrostków (uszczelnienie, luz, koszyk, dokładność). Z symbolu podstawowego da się odczytać wymiary, a z przyrostków — wykonanie.
Budowa oznaczenia
Przykład: 6205-2RS1/C3 (SKF). Oznaczenie czytamy od lewej:
| Część | Przykład | Znaczenie |
|---|---|---|
| Przedrostek | (brak) | np. W lub S – stal nierdzewna, HC – kulki ceramiczne |
| Rodzaj | 6 | łożysko kulkowe zwykłe jednorzędowe |
| Seria wymiarowa | 2 | seria lekka – określa średnicę zewnętrzną D i szerokość B dla danej średnicy otworu |
| Kod otworu | 05 | 05 × 5 = 25 mm |
| Przyrostki | -2RS1 /C3 | uszczelki gumowe z obu stron, luz zwiększony C3 |
Pierwsza cyfra lub litery – rodzaj łożyska
| Symbol | Rodzaj | Przykład |
|---|---|---|
| 1 | kulkowe wahliwe (dwurzędowe) | 1205 |
| 2 | baryłkowe (symbole 5-cyfrowe, np. 222xx, 223xx) | 22210 |
| 3 | stożkowe (np. 302xx, 322xx) albo kulkowe skośne dwurzędowe (4-cyfrowe 32xx, 33xx) | 30206 |
| 5 | kulkowe wzdłużne | 51105 |
| 6 | kulkowe zwykłe jednorzędowe | 6205 |
| 7 | kulkowe skośne jednorzędowe | 7205 |
| N, NU, NJ, NUP | walcowe (litery określają obrzeża pierścieni) | NU 206 |
| NA, NK, HK, RNA | igiełkowe | NA 4905 |
| QJ | kulkowe czteropunktowe | QJ 209 |
Kod otworu – średnica wewnętrzna d
- 00 = 10 mm, 01 = 12 mm, 02 = 15 mm, 03 = 17 mm.
- Od 04 do 96: kod × 5, np. 05 → 25 mm, 10 → 50 mm, 20 → 100 mm.
- Łożyska małe (d < 10 mm): cyfra to wprost średnica, np. 608 → d = 8 mm.
- Duże średnice (od 500 mm): po ukośniku, np. 230/500 → d = 500 mm.
Seria wymiarowa
Dla tej samej średnicy otworu producenci oferują łożyska coraz większe i mocniejsze. Przykład dla d = 25 mm:
| Łożysko | Seria | Wymiary d × D × B |
|---|---|---|
| 6005 | bardzo lekka (60) | 25 × 47 × 12 mm |
| 6205 | lekka (62) | 25 × 52 × 15 mm |
| 6305 | średnia (63) | 25 × 62 × 17 mm |
Najczęstsze przyrostki
- Uszczelnienie: 2RS (gumowe stykowe), 2Z / ZZ (blaszki), 2RZ (gumowe bezstykowe) – zobacz poradnik o uszczelnieniach.
- Luz promieniowy: C2, CN, C3, C4 – zobacz poradnik o luzie.
- Koszyk: M / MA (mosiądz), J (stal tłoczona), TN9 / TVP (poliamid).
- Otwór stożkowy: K (stożek 1:12), K30 (1:30).
- Rowek pod pierścień osadczy: N, z pierścieniem: NR.
- Klasa dokładności: P6, P5, P4 (normalna P0 nie jest oznaczana).
Każdy producent zapisuje przyrostki trochę inaczej (np. 2RS1 u SKF, 2RSR u FAG, DDU u NSK, LLU u NTN). Porównanie znajdziesz w tabeli oznaczeń producentów.
