Jak prawidłowo smarować łożyska?
Aktualizacja: 2019-12-06
W skrócie
Dla utrzymania dobrych własności tocznych łożyska, wymagane jest zapewnienie minimalizacji oporów toczenia w wyniku odkształcenia elementów tocznych i bieżni pod obciążeniem poprzez rozdzielenie powierzchni współpracujących.
SMAROWANIE
Dla utrzymania dobrych własności tocznych łożyska, wymagane jest zapewnienie minimalizacji oporów toczenia w wyniku odkształcenia elementów tocznych i bieżni pod obciążeniem poprzez rozdzielenie powierzchni współpracujących.
Olej może być doprowadzany do oprawy łożyska na wiele sposobów. Najczęściej stosowanymi układami są:
- Minimalizacji tarcia ślizgowego występującego między elementami tocznymi, bieżnią i koszem.
- Odprowadzania ciepła (przy smarowaniu olejowym).
- Ochrony przed korozją a w przypadku smarowania smarem również przed wnikaniem zanieczyszczeń.
Szeroki zakres typów łożysk i warunków pracy wyklucza podanie prostych, uniwersalnych wytycznych umożliwiających dobór odpowiedniego smaru. Na etapie projektowania pierwszym kryterium jest to, który ze środków smarnych jest najlepszy dla danego zastosowania. Zalety olejów i smarów przedstawiono w poniższej tabeli. Gdy ciepło musi być odprowadzane z łożyska, należy stosować olej.Jest to prawie zawsze korzystne dla zastosowań wysokoobrotowych.
Kąpiel olejowa
Kąpiel olejowa. Obudowa jest tak zaprojektowana, aby stanowiła zbiornik, przez który przechodzą elementy toczne łożyska. Zasadniczo poziom oleju nie powinien być wyższy niż centralny punkt najniższego elementu tocznego. Jeśli prędkość jest wysoka, powinien być stosowany niższy poziom oleju w celu zmniejszenia tarcia cząstek oleju. Do osiągnięcia i utrzymania właściwego poziomu oleju wykorzystywane są wskaźniki poziomu.
Smarowanie obiegowe
Smarowanie obiegowe. Ten układ posiada następujące zalety:
- Odpowiednia ilość oleju do chłodzenia i smarowania.
- Kontrola ilości oleju dostarczanego do każdego łożyska.
- Usuwanie zanieczyszczeń i wilgoci z łożyska przez przepłukiwanie.
- Możliwość zastosowania jednoczesnego dla kilku węzłów łożyskowych.
- Duży zbiornik, co zmniejsza spadek jakości oleju w obiegu. Wydłużona trwałość środka smarnego zapewnia oszczędności.
- Stosowanie urządzeń filtrujących olej.
- Możliwość dostarczania oleju do miejsc, w których jest potrzebny.
- Typowy układ smarowania obiegowego oleju składa się ze zbiornika oleju, pompy,
przewodów i filtru. Może być wymagany również wymiennik ciepła (chłodnica).
Smarowanie mgłą olejową
Smarowanie mgłą olejową. Smarowanie mgłą olejową stosowane jest
w urządzeniach wysokoobrotowych i pracujących w sposób ciągły. Ten system umożliwia ścisłą kontrolę ilości środka smarnego docierającego do łożysk. Cząstki oleju, mogą być rozpylane za pomocą sprężonego powietrza lub pobierane są ze zbiornika za pomocą zwężki Venturiego. W obydwu przypadkach powietrze jest filtrowane i dostarczane pod odpowiednim ciśnieniem, aby zapewnić odpowiednie smarowanie łożysk. Kontrola takiego systemu smarowania odbywa się poprzez monitorowanie temperatury pracy smarowanych łożysk. Ciągły przepływ sprężonego powietrza i oleju przez uszczelnienia labiryntowe wykorzystywane w układzie, chroni łożyska przed wnikaniem zanieczyszczeń z otoczenia.
Smarowanie olejowe
Oleje używane do smarowania łożysk powinny być wysokiej jakości olejami mineralnymi lub olejami syntetycznymi o podobnych własnościach. Dobór odpowiedniego oleju zależy od prędkości obrotowej łożyska, obciążenia, temperatury pracy i metody smarowania. Niektóre cechy i zalety smarowania olejowego, oprócz wyżej wymienionych:
- Olej jest lepszym środkiem smarnym przy dużych prędkościach i wysokich
- temperaturach. Może być chłodzony, aby obniżyć temperaturę łożysk.
Łatwiej jest obsługiwać i kontrolować ilość środka smarnego docierającego do łożysk. Jest trudniejszy do utrzymania w łożysku. Straty oleju mogą być większe niż w przypadku smaru.
- Olej można doprowadzać do łożyska na wiele sposobów, np. przez smarowanie kroplowe, knotowe, obiegowe pod ciśnieniem, kąpiel olejową czy mgłę olejową. Każdy sposób nadaje się do określonych rodzajów zastosowań.
- Olej jest łatwiejszy do utrzymania w czystości w układach recyrkulacyjnych.
Skuteczne działanie tego systemu zależy od następujących czynników:
- Prawidłowego umiejscowienia otworów wlotowych środka smarnego względem smarowanych łożysk.
- Unikania nadmiernych spadków ciśnienia w pustych przestrzeniach układu.
- Prawidłowego ciśnienia powietrza i ilości oleju dla konkretnego zastosowania.
- Prawidłowego odprowadzania mgły olejowej po nasmarowaniu łożyska.
W celu zapewnienia stałego „nawilżenia” łożysk i zapobiegania ewentualnemu uszkodzeniu elementów tocznych i pierścieni łożysk, konieczne jest, aby system mgły olejowej był uruchomiony na kilka minut przed włączeniem urządzenia. Znaczenie„nawilżenia”łożyska przed uruchomieniem urządzenia jest bardzo ważne i ma szczególne znaczenie dla urządzeń, które były wyłączone z eksploatacji na dłuższy czas.
Więcej o tym
- Jak czytać oznaczenia łożysk tocznych
- Uszczelnienia łożysk: 2RS, 2Z czy otwarte?
- Luz promieniowy łożyska: CN, C3, C4 – co oznaczają?
- Tabela oznaczeń producentów łożysk (SKF, FAG, NSK, NTN, KOYO)
- Jak zmierzyć łożysko i znaleźć zamiennik bez oznaczeń
- Rodzaje łożysk tocznych – przegląd i zastosowania
- Jak sprawdzić, czy łożysko jest oryginalne
