Prowadnice THK SHS, SSR, SR i HSR — różnice i kod wózka
Aktualizacja: 2026-10-18
W skrócie
THK SHS i HSR przenoszą jednakowe obciążenie w 4 kierunkach, SSR i SR głównie z góry (promieniowo). SHS i SSR mają koszyk kulek: ciszej i rzadziej smarujesz.
Czym różnią się prowadnice THK SHS, SSR, SR i HSR?
Prowadnice liniowe THK SHS, SSR, SR i HSR różnią się dwiema cechami: kierunkiem, w którym wózek przenosi obciążenie, oraz tym, czy kulki pracują w koszyku. SHS i HSR mają cztery rzędy kulek pod kątem 45° i jednakową nośność w czterech kierunkach (z góry, od dołu i z boków). SSR i SR mają styk kulek pod kątem 90° i 30° — są niższe i przeznaczone głównie do obciążeń z góry, czyli do osi poziomych. SHS i SSR mają koszyk kulek (THK nazywa to Caged Ball), HSR i SR są pełnokulkowe.
| Seria | Kulki | Kierunek obciążenia | Do czego najczęściej |
|---|---|---|---|
| SHS | w koszyku, 4 rzędy | jednakowe w 4 kierunkach (4 × 45°) | osie w dowolnej pozycji, ciche i szybkie, mało serwisu |
| HSR | pełnokulkowe, 4 rzędy | jednakowe w 4 kierunkach (4 × 45°) | uniwersalny standard rynkowy, duża sztywność z napięciem wstępnym |
| SSR | w koszyku, 4 rzędy | głównie promieniowe (90° i 30°) | osie poziome, niska zabudowa, cicha praca |
| SR | pełnokulkowe, 4 rzędy | głównie promieniowe (90° i 30°) | osie poziome, niska zabudowa, duża sztywność pionowa |
W katalogu Castomer sp. z o.o. jest (stan 18.10.2026) 71 kart wózków THK SHS, 62 HSR, 29 SR i 21 SSR — wszystkie w kategorii prowadnice i wózki liniowe.
Jak wyglądają te serie w liczbach? Porównanie w rozmiarze 25
Rozmiar 25 to najczęściej spotykana wielkość w maszynach CNC i automatyce. Poniżej wózek podstawowy każdej serii według katalogu THK (wymiary w mm, nośność w kN). H — wysokość od spodu szyny do góry wózka, W — szerokość wózka, L — długość wózka, W1 × M1 — szerokość × wysokość szyny.
| Wózek | H | W | L | Szyna W1 × M1 | Nośność C | Nośność C0 |
|---|---|---|---|---|---|---|
| SHS25 C | 36 | 70 | 92 | 23 × 20 | 31,7 | 52,4 |
| HSR25 C | 36 | 70 | 83,1 | 23 × 22 | 27,6 | 36,4 |
| SSR25 XW | 33 | 48 | 83 | 23 × 18 | 31,5 | 36,4 |
| SR25 W | 33 | 48 | 83 | 23 × 18 | 30,9 | 44,7 |
Z tabeli wynikają trzy praktyczne wnioski:
- SHS25 C ma te same rozstawy otworów w kołnierzu co HSR25 C (57 × 45 mm) i tę samą wysokość 36 mm, ale jest dłuższy o ok. 9 mm i ma wyższą nośność statyczną C0 (52,4 wobec 36,4 kN). THK projektował SHS tak, żeby wymiarami był prawie równy HSR.
- Szyny SHS i HSR nie są takie same: szyna SHS25 ma 20 mm wysokości, szyna HSR25 — 22 mm. Wózka SHS nie zakłada się na szynę HSR; przy przejściu z HSR na SHS wymienia się komplet szyna + wózki.
- SSR i SR są o 3 mm niższe niż SHS i HSR w tym samym rozmiarze (33 zamiast 36 mm, także w porównaniu z wąskim SHS25 V). To wybór do osi, gdzie liczy się wysokość zabudowy.
Numer rozmiaru to nie szerokość szyny. W serii SHS i HSR rozmiar 25 ma szynę 23 mm, 30 — 28 mm, 35 — 34 mm, 55 — 53 mm, 65 — 63 mm. Mierząc szynę bez oznaczeń, porównuj szerokość szyny z katalogiem, a nie z numerem.
Kiedy wybrać SHS, a kiedy HSR?
SHS wybierz, gdy oś ma pracować cicho, szybko i bez częstego smarowania — koszyk kulek eliminuje tarcie kulek o siebie i zatrzymuje więcej smaru. HSR to pełnokulkowy poprzednik SHS: najpopularniejsza prowadnica THK, z dużą sztywnością w czterech kierunkach, dostępna w największej liczbie odmian wózków (także rozmiary 85–150 do dużych obrabiarek). Przy wymianie jednego zużytego wózka w maszynie z HSR zamawiaj HSR — wózek musi pasować do szyny, która już jest w maszynie.
Kiedy SSR lub SR zamiast SHS?
SSR i SR stosuje się, gdy obciążenie działa głównie z góry, a oś leży poziomo — np. stoły, suwnice bramowe, osie Y w lekkich maszynach. Katalog THK podaje wprost, że przy dużym obciążeniu od dołu, z boku albo przy dużym momencie lepszy jest model z kątem 45° (HSR). SSR ma koszyk kulek, SR jest pełnokulkowy. Przykładowe karty: SSR25 XW i SR20 W.
SSR i SR mają tę samą szerokość i wysokość szyny, ale traktuj je jako osobne systemy. W rozmiarze 15 szyny różnią się otworami mocującymi: SR15 ma otwory 3,5 mm, SSR15 — 4,5 mm (katalog THK). Przed zamianą wózka sprawdź szynę.
Jakie odmiany wózków mają serie THK?
Litera po rozmiarze to typ wózka. Najczęstsze odmiany:
| Seria | Z kołnierzem | Bez kołnierza (wąski) | Dłuższy, większa nośność |
|---|---|---|---|
| SHS | C — kołnierz z otworami gwintowanymi, przykręcany od góry lub od dołu | V — wąski, niski; R — wąski, wyższy (wysokość jak HSR-R) | LC, LV, LR |
| HSR | C/XC — kołnierz gwintowany; CA — 6 otworów gwintowanych; CB — 6 otworów przelotowych | R/XR — wąski, gwintowany; YR — mocowanie z boku | LC, LR, HA, HB |
| SSR | XTB — kołnierz z otworami przelotowymi, przykręcany od spodu | XW — wąski, gwintowany | XV i XSB to wersje krótsze |
| SR | TB — kołnierz z otworami przelotowymi | W — wąski, gwintowany | V i SB to wersje krótsze |
Przykład z naszego katalogu: SHS20 V to wózek wąski bez kołnierza, a HSR25 R — wąski i wyższy (40 mm), z otworami gwintowanymi u góry.
Jak czytać pełny kod wózka THK?
Pełny kod zamówieniowy THK czyta się od lewej, a każda grupa liter ma stałe miejsce. Przykład z katalogu: SHS25 LC 2 QZ KKHH C0 M +1240L P M -II.
| Część kodu | Przykład | Znaczenie |
|---|---|---|
| Model i rozmiar | SHS25 | seria SHS, rozmiar 25 (szyna 23 mm) |
| Typ wózka | LC | kołnierz, wózek wydłużony |
| Liczba wózków na jednej szynie | 2 | dwa wózki na szynie |
| Smarownica | QZ | smarownica QZ; wózek z QZ nie ma smarowniczki |
| Uszczelnienie | KKHH | KK + zgarniacz wielowarstwowy LaCS (HH) |
| Napięcie wstępne | C0 | brak symbolu = luz normalny, C1 = lekkie, C0 = średnie |
| Stal nierdzewna | M | wózek, szyna i kulki ze stali nierdzewnej |
| Długość szyny | +1240L | szyna 1240 mm |
| Klasa dokładności | P | brak = normalna, H = wysoka, P = precyzyjna, SP = superprecyzyjna, UP = ultraprecyzyjna |
| Szyny w jednej płaszczyźnie | -II | dwie szyny pracujące równolegle |
Jeden kod THK oznacza jedną szynę z wózkami. Przy dwóch szynach równoległych zamawia się co najmniej dwa komplety. Klient, który w naszej wyszukiwarce wpisał „shs25r 2qzkkc1”, szukał więc wózka SHS25 R, dwóch sztuk na szynie, ze smarownicą QZ, uszczelnieniem KK i lekkim napięciem wstępnym C1.
Co oznaczają UU, SS, DD, ZZ i KK?
| Symbol | Zestaw uszczelnień według katalogu THK |
|---|---|
| UU | uszczelki czołowe |
| SS | uszczelki czołowe + boczne + wewnętrzne |
| DD | podwójne uszczelki czołowe + boczne + wewnętrzne |
| ZZ | jak SS + zgarniacz metalowy |
| KK | jak DD + zgarniacz metalowy |
SS to najczęstsze wykonanie w maszynach w czystym otoczeniu. ZZ i KK z metalowym zgarniaczem dobiera się tam, gdzie lecą wióry i odpryski spawalnicze. Części zamienne uszczelnień są w kategorii akcesoria prowadnic liniowych.
Które napięcie wstępne wybrać?
Według katalogu THK luz normalny wystarcza, gdy kierunek obciążenia jest stały, drgań jest mało, a dwie szyny pracują równolegle. Lekkie napięcie C1 stosuje się przy obciążeniu wysięgowym lub momencie i przy pojedynczej szynie. Średnie C0 — gdy potrzebna jest duża sztywność, a w maszynie występują drgania i udary, np. w centrach obróbczych.
Jak zamówić wózek THK do istniejącej szyny?
Wózek musi pasować do serii i rozmiaru szyny, która jest w maszynie: SHS do SHS, HSR do HSR. Podaj nam pełny kod z wózka (wybity na boku) albo zdjęcie i wymiary szyny — dobierzemy wózek do szyny, którą już masz, a szynę możemy przyciąć na wymiar. Listę pozycji wyślij przez formularz zapytania. Wszystkie wózki THK i ich zamienniki innych marek znajdziesz na stronie marki THK i w indeksie symboli wózków. Objawy, po których poznać, że wózek trzeba wymienić, opisaliśmy w poradniku o zużyciu prowadnic liniowych.
Najczęstsze pytania
- Czym różni się prowadnica THK SHS od HSR?
- THK SHS ma kulki w koszyku, a HSR jest pełnokulkowy. Obie serie przenoszą jednakowe obciążenie w czterech kierunkach (4 rzędy kulek pod kątem 45°), a wózek SHS25 C ma te same otwory w kołnierzu (57 × 45 mm) i wysokość 36 mm co HSR25 C. SHS jest dłuższy, cichszy i rzadziej wymaga smarowania, ale szyny SHS i HSR mają różną wysokość, więc nie wolno ich mieszać.
- Czy wózek SSR pasuje na szynę SR?
- THK SSR i SR to wózki promieniowe o tej samej szerokości i wysokości szyny, ale należy je traktować jako osobne systemy. W rozmiarze 15 szyny różnią się nawet średnicą otworów mocujących (SR15 – 3,5 mm, SSR15 – 4,5 mm). Przed zamianą wyślij do Castomer sp. z o.o. kod lub zdjęcie szyny – dobierzemy wózek do szyny, którą masz.
- Co oznaczają litery SS, QZ i KK w kodzie wózka THK?
- W kodzie wózka THK QZ oznacza smarownicę QZ, a SS i KK – zestaw uszczelnień. SS to uszczelki czołowe, boczne i wewnętrzne, KK – podwójne uszczelki czołowe z bocznymi, wewnętrznymi i metalowym zgarniaczem. Na przykład SHS30 CSS to wózek SHS30 z kołnierzem (C) i uszczelnieniem SS.
- Co oznacza +1240L albo +280L w oznaczeniu prowadnicy THK?
- Liczba z literą L po znaku plus to długość szyny w milimetrach: SHS25+280L oznacza wózek SHS25 z szyną 280 mm, a +1240L – szynę 1240 mm. Standardowa maksymalna długość jednej szyny SHS i HSR w rozmiarach 15–35 to 3000 mm; dłuższe osie składa się z odcinków.
- Gdzie znaleźć katalog THK SHS w PDF?
- Aktualne karty katalogowe THK SHS, SSR, SR i HSR są w katalogu ogólnym THK „LM Guide” (nr 515-2E) na stronie tech.thk.com, w rozdziałach od strony A1-94 (SHS). Wymiary i nośności najważniejszych rozmiarów zebraliśmy w tabeli w tym poradniku.
Źródła danych
- THK General Catalog „LM Guide” nr 515-2E — model SHS, s. A1-94–A1-103 (wydanie PDF 2026)
- THK General Catalog „LM Guide” nr 515-2E — model SSR, s. A1-106–A1-117 (wydanie PDF 2026)
- THK General Catalog „LM Guide” nr 515-2E — model HSR, s. A1-182–A1-209 (wydanie PDF 2026)
- THK General Catalog „LM Guide” nr 515E — model SR, s. A1-210–A1-221 (wydanie PDF 2024)
- THK „LM Guide” — luz promieniowy i napięcie wstępne (s. A1-71) oraz uszczelnienia (s. A1-507–A1-511)
- Baza produktów Castomer — liczba kart THK na 18.10.2026
Więcej o tym
- Jak czytać oznaczenia łożysk tocznych
- Uszczelnienia łożysk: 2RS, 2Z czy otwarte?
- Luz promieniowy łożyska: CN, C3, C4 – co oznaczają?
- Tabela oznaczeń producentów łożysk (SKF, FAG, NSK, NTN, KOYO)
- Jak zmierzyć łożysko i znaleźć zamiennik bez oznaczeń
- Rodzaje łożysk tocznych – przegląd i zastosowania
- Jak sprawdzić, czy łożysko jest oryginalne
- Tuleje wciągane H i wciskane AH: dobór i montaż
