Rodzaje łożysk tocznych – przegląd i zastosowania
Aktualizacja: 2026-09-29
W skrócie
Łożyska toczne dzielą się na kulkowe i wałeczkowe (walcowe, stożkowe, baryłkowe, igiełkowe). Kulkowe pracują szybciej przy mniejszych obciążeniach, wałeczkowe przenoszą większe obciążenia. Wybór zależy od kierunku i wielkości obciążenia, prędkości i niewspółosiowości wału.
Porównanie rodzajów
| Rodzaj | Obciążenia | Typowe serie | Zastosowania |
|---|---|---|---|
| Kulkowe zwykłe | promieniowe i umiarkowane osiowe w obu kierunkach | 60, 62, 63, 618, 160 | silniki elektryczne, pompy, wentylatory |
| Kulkowe skośne | promieniowe i osiowe jednokierunkowe (parami – obustronne) | 72, 73, 32, 33 | pompy, sprężarki, przekładnie |
| Kulkowe wahliwe | promieniowe, kompensują niewspółosiowość | 12, 13, 22, 23 | długie wały, maszyny rolnicze |
| Walcowe | duże promieniowe, wysokie obroty | NU, NJ, NUP, N | przekładnie, silniki dużej mocy |
| Stożkowe | duże promieniowe i osiowe jednokierunkowe (montaż parami) | 302, 303, 320, 322, 323 | piasty kół, przekładnie, mosty napędowe |
| Baryłkowe | bardzo duże obciążenia, udary, niewspółosiowość | 222, 223, 230, 231, 232 | przesiewacze, kruszarki, przenośniki |
| Igiełkowe | promieniowe przy małej przestrzeni | NK, NA, HK, RNA | przekładnie, wahacze, sprzęgła |
| Kulkowe wzdłużne | tylko osiowe | 511, 512, 513 | podnośniki, stoły obrotowe |
| Wrzecionowe | wysoka precyzja i obroty | 70, 719, B70 | wrzeciona obrabiarek |
Jak wybrać rodzaj
- Kierunek obciążenia – tylko promieniowe (walcowe NU), promieniowe z osiowym (kulkowe, stożkowe, skośne), tylko osiowe (wzdłużne).
- Wielkość obciążenia – wałeczkowe przenoszą większe obciążenia niż kulkowe tej samej wielkości.
- Prędkość – najszybsze są kulkowe i walcowe, najwolniejsze – baryłkowe i wzdłużne.
- Niewspółosiowość – kompensują ją kulkowe wahliwe i baryłkowe.
Wymiary i oznaczenia wyjaśniamy w poradniku Jak czytać oznaczenia łożysk.
